Informacje
Nietzsche w teatrze
Nietzsche twierdził, że teksty z przeszłości mogą mieć dla nas znaczenie jedynie w sytuacji, gdy mówią coś o nas samych, oraz że dzięki przekonaniu, iż „poznanie możliwe jest tylko jako samopoznanie”, na mit i jego przetworzenie można spojrzeć z różnych perspektyw. Daje on bowiem możliwość uniwersalizacji pewnych działań oraz uogólnienia zjawisk, zachowań, sytuacji. Ponadto pozwala na odnalezienie nowej formy mowy, mówienia nie wprost, przekroczenia granicy tradycjonalnego języka. „Świat mitów stanowił (…) dla współczesnych wspólną płaszczyznę kulturową, europejską bazę, magiczne lustro, w którym udałoby się odnaleźć obraz utraconego indywiduum.”
Uniwersalizm
Dlatego tak wielu artystów zajmowało się w swojej twórczości mitem- dokonywało jego własnej interpretacji i przetworzenia według swoich wizji. Jedną z takich osób był Eurypides. W swoich dramatach skupiał się przede wszystkim na ukazaniu archetypu kobiety, motywów jej działania, rzec można- psychologią kobiety. Nośność i uniwersalizm jego interpretacji potwierdzają współcześni reżyserzy teatralni, którzy biorąc na warsztat tragedie Eurypidesa, wydobywają z nich to, co najbardziej boli dzisiejszego człowieka. Strategie przedstawienia postaci kobiet- Medei, Fedry, Agaue, Elektry i Ifigenii, oraz metody wykorzystania chóru starogreckiego, w teatrze XXI wieku ukazało wielu reżyserów, jednak wśród nich na szczególną uwagę zasługują Grzegorz Jarzyna, Krzysztof Warlikowski, Maja Kleczewska oraz Włodzimierz Staniewski.
Istota kobiecości
Interesuje mnie poszukiwanie istoty kobiecości przez współczesnych reżyserów, aktualizacja archetypu kobiety. Ci współcześni reżyserzy chcą pokazać, iż Eurypides dzisiaj jest nadal niezwykle ważny. Każdy przedstawia dramat antyczny inaczej. Jednak mimo iż strategie każdego z tych reżyserów są różne, łączy je jedno- ciekawa próba odczytania antyku przez pryzmat współczesności. „Zagadka kobiecości”, czyli interpretacja postaci kobiety u Eurypidesa we współczesnym teatrze,Być może jestem tylko okiem, umocowanym na Nieznanym mi statku powietrznym, Który nieznana mi siła utrzymuje w powietrzu. Oko z wypaloną powieką; mój sen pośród ogni. Rozprzęgnięta siatkówka. ¬renicom świata słuszność jakżeż jest daleka!
Spojrzeć na to z boku
Kobieta i Mężczyzna siedzą przy stole - razem, a jednak coraz bardziej osobno. Mężczyzna odczytuje akt rozwodowy, Kobieta milczy i wpatruje się w niewidzialny punkt przed sobą, przykłada sobie do policzka dzbanek z wodą, jakby szukając oparcia. Mężczyzna wielokrotnie powtarza słowo proszę, błagając ją o pozwolenie na odejście; o wybaczenie, o zapomnienie. Pragnąc niemożliwego: by przestała czuć, przestała myśleć. Medea zatopiona jest w swoim świecie, aż wreszcie odpowiada, nieobecna: co?. Światła ukazujące postać Medei są transowe, hipnotyczne. Kobieta wolno zaczyna nalewać wodę z dzbanka do szklanki. Wszystko jest zimne, obce, przytłumione. Emocje są ukryte. Woda wypełnia szklankę, przelewa się, płynie po stole, na nogi Kobiety.
Zmiana nastawienia
I wtedy coś pęka. Z ust Kobiety wydobywa się wrzask, wszystkie emocje, które nią targały, zrywają się wraz z metafizycznym wiatrem. Kobieta odczuwa Obecność. Ale to nic nie zmienia, to tylko kolejne olśnienie na granicy jawy i snu. W scenie tej niezwykle widoczny jest dramat rozpadu związku, rozkład relacji międzyludzkich. Widać siłę emocji, które targają Kobietą. To kolejna strategia odczytania starogreckiego dramatu – jako rozkładu więzi i relacji międzyludzkich, podkreślenie emocji, które targają Kobietą. To one właśnie doprowadzają ją do zabójstwa.